Giá nhiên liệu tăng trong năm 2026 đã và đang trở thành “bài toán cân não” đối với các doanh nghiệp logistics. Đặc biệt, ngành chuyển phát nhanh trong nước – vốn dựa dẫm trực tiếp vào vận tải đường bộ và đường hàng không – đang chịu những rung lắc mạnh mẽ. Vậy cụ thể, cơn sốt giá dầu, giá xăng đang thay đổi diện mạo ngành này như thế nào?
1. Áp lực trực tiếp lên chi phí vận hành doanh nghiệp
Nhiên liệu luôn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của các đơn vị vận chuyển, thường dao động từ 30% đến 40% tổng chi phí vận hành. Khi giá xăng dầu leo thang, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh bị thu hẹp đáng kể.
Đối với các đơn vị sở hữu đội xe lớn, việc giá dầu tăng thêm vài nghìn đồng mỗi lít có thể làm phát sinh chi phí hàng tỷ đồng mỗi tháng. Điều này buộc các doanh nghiệp phải đứng trước hai lựa chọn khó khăn: Chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ chân khách hàng hoặc điều chỉnh giá cước.
2. Làn sóng điều chỉnh giá cước và phụ phí nhiên liệu
Để đối phó với chi phí đầu vào tăng cao, nhiều “ông lớn” trong ngành đã bắt đầu áp dụng hoặc điều chỉnh phụ phí nhiên liệu. Việc tăng giá cước chuyển phát nhanh không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng cuối cùng mà còn tác động trực tiếp đến các chủ shop kinh doanh online và doanh nghiệp thương mại điện tử (E-commerce).
Tác động đến chủ shop: Chi phí vận chuyển cao làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa.
Tác động đến người mua: Khách hàng có xu hướng cân nhắc kỹ hơn trước khi đặt hàng hoặc ưu tiên các đơn vị có mã freeship.
3. Thúc đẩy tiến trình “Chuyển đổi xanh” trong Logistics
Dưới góc độ tích cực, giá nhiên liệu tăng lại là “cú hích” mạnh mẽ đẩy nhanh quá trình xanh hóa ngành logistics. Để giảm bớt sự phụ thuộc vào xăng dầu, các doanh nghiệp hàng đầu như Viettel Post, GHN hay Tín Phát Express đang tích cực thử nghiệm và đưa vào sử dụng:
Xe điện (EVs): Sử dụng xe máy điện và xe tải điện cho chặng giao hàng cuối (Last-mile delivery).
Năng lượng tái tạo: Lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại các kho bãi và trung tâm phân loại.
Việc chuyển đổi này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí năng lượng trong dài hạn mà còn giúp doanh nghiệp đạt được các tiêu chuẩn về ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị).
4. Tối ưu hóa công nghệ: Lối thoát bền vững
Khi không thể kiểm soát giá nhiên liệu thế giới, các doanh nghiệp chuyển phát nhanh tập trung vào việc tối ưu hóa lộ trình bằng công nghệ. Việc ứng dụng AI (Trí tuệ nhân tạo) và Big Data giúp:
Rút ngắn quãng đường: Hệ thống tự động tính toán cung đường ngắn nhất và tránh tắc đường.
Tăng tỷ lệ lấp đầy: Đảm bảo xe tải luôn chở đủ tải trọng, tránh tình trạng “xe rỗng” chạy trên đường.
Quản lý hành vi tài xế: Giám sát để hạn chế việc nổ máy chờ lâu hoặc chạy quá tốc độ gây lãng phí nhiên liệu.
5. Sự phân hóa thị trường mạnh mẽ
Áp lực giá nhiên liệu sẽ tạo ra một cuộc “thanh lọc” thị trường. Các doanh nghiệp nhỏ, vốn mỏng, công nghệ lạc hậu sẽ khó lòng trụ vững trước cơn bão giá. Ngược lại, những đơn vị có tiềm lực tài chính và hạ tầng công nghệ tốt sẽ tận dụng thời điểm này để thâu tóm thị phần, khẳng định vị thế thông qua các giải pháp vận hành thông minh.
Tác động của giá nhiên liệu tăng đến ngành chuyển phát nhanh trong nước là rất lớn, mang đến cả thách thức lẫn cơ hội. Dù gây áp lực lên chi phí và giá thành, nhưng đây cũng là động lực để ngành bưu chính chuyển mình theo hướng hiện đại hóa và bền vững hơn. Khách hàng giờ đây không chỉ lựa chọn đơn vị giao hàng nhanh mà còn ưu tiên những doanh nghiệp có giải pháp vận chuyển thông minh, tiết kiệm và thân thiện với môi trường.
